Co będzie, jak przestaniemy pisać po polsku?

Wprowadzane przez MNiSW nowe zasady oceny czasopism naukowych tudzież badania jakości pracy uczonych i uniwersytetów zniechęcają do publikowania w języku polskim. Naukometrzy wolą języki konferencyjne. Owszem, w niektórych dziedzinach istnieje jeden język opisu, złośliwie nazywany BSE (Bad Standard English). W innych – język publikacji ma znaczenie. Choćby dlatego, że wpływa na sposób widzenia i opisu rzeczywistości. Co więcej, w niektórych dyscyplinach od uczonego się wręcz wymaga, by co najmniej czytał w kilku językach obcych.

Jaki może być skutek wyrugowania polszczyzny z obiegu naukowego? Ano taki, że nie będziemy umieli pewnych zagadnień ani opisać, ani przeanalizować, posługując się językiem ojczystym. Nie mówiąc już o tym, że polszczyzna przestanie funkcjonować jako język ludzi wykształconych. Na ten i inne problemy związane z degradacją polszczyzny jako języka opisu zwraca uwagę Towarzystwo Kultury Języka (LINK).

Na marginesie – na przełomie XVIII/XIX w. Jan i Jędrzej Śniadeccy patriotycznie polonizowali terminologię naukową. To im zawdzięczamy to, że niektóre pierwiastki (wodór, węgiel, krzem, siarka) oraz pojęcia matematyczne (całka, różniczka, macierz) mają polskie nazwy. Kwasoród, wstawa i dostawa szczęśliwie się nie przyjęły. To uporowi i talentowi dwóch ludzi zawdzięczamy istnienie polskiej terminologii naukowej. Teraz ten cały wysiłek i paręset lat tradycji zostaną obrócone wolą ustawodawcy wniwecz.  Jednak to cofanie zegara historii budzi nadzieję. Reformator Jan Śniadecki doprowadził do likwidacji na UJ ostatniej w Europie katedry astrologii. Może i tę reformę uda się cofnąć, tym bardziej, że astrologia wraca do łask jako przedmiot wykładu akademickiego (LINK), a my znowu będziemy musieli dogonić Europę.

Reklamy

1 Comment

  1. Dobrze, że kiedyś nie istniał problem tego rodzaju, że UJ jest tysięcznym uniwersytetem świata,a UW jeszcze niżej. Tylko dzięki temu mamy dziś pojęcie kontratypu itp.

    To o czym Pan pisze, jest ważne nie tylko ze względu na naukowców, ale także studentów, bądź doktorantów. Napisanie tekstu naukowego (niezależnie czy będzie to ksiązkowa publikacja czy wygłoszony podczas konferencji referat) jest dla osoby młodej dużym wyzwaniem. Przygotowanie takiego tekstu w obcym języku może skutecznie odstraszyć od działania.

    Pozdrawiam !

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s